Her müzik uygulamasının olmazsa olmasıdır Tag’ler. Tagler, müzik dosyalarının düzenlenmesinde ve bizleri müzik ve programları müzik dosyaları hakkında bilgilendirmek için kullanılır. Neredeyse bütün müzik türlerinde kullanılabilen tagler yaygın olarak günümüzde en yaygın müzik dosyası tipi olan MP3 ile birlikte anılır. MP3 ve diğer çoğu müzik dosyası tipinde tag standardı olarak ID3 denilen bir standart bulunur. ID3’ün 2 tane birbiriyle alakası olmayan versiyonu vardır. ID3v1 ve ID3v2 .

ID3v1 ve ID3v1.1(Extended Tag)

ID3v1, 1996 yılında Eric Kemp tarafından ortaya sürüldü.  ID3v1’in kısımlarına bakarsak:

Alan	Uzunluk	Açıklama
Header	3	“TAG”
Başlık	30	30 harf uzunluğunda başlık.
Sanatçı	30	30 harf uzunluğunda sanatçı adı.
Albüm	30	30 harf uzunluğunda albüm adı.
Yıl	4	4 haneli yıl.
Yorum	28	28 harf uzunluğunda yorum.
0 Byte’ı	1	Eğer parça numarası var ise bu byte “0” olur.
Numara	1	Parça numarası var ise parça numarası yok ise “0”
Tür	1	Tür listesindeki bir türün numarası ya da 255

ID3v1’de tag müzik dosyasının son bitinden itibaren başlar ve sınırı 128 byte’tır.  ID3v1 çıktığı dönemde çok hızlı biçimde yayıldı. Bütün müzik çalar üreticileri ID3v1 destekli müzik çalarlar piyasaya sürmeye başladı.  Fakat gelişen müzik endüstrisi ve isim uzunluğu artan müzik dosyaları için ID3v1 yeterli olmamaya başladı.

Bunun üzerine 1997 yılında Michael Mutschler tarafından ID3v1 iyileştirildi. ID3v1 yerini 227 byte boyutunda ID3v1.1’e bıraktı.  ID3v1.1 versiyonunda tagler müzik dosyasının sonunda itibaren başlar. ID3v1.1 , halen günümüzde yaygın olarak kullanılan bir tag sistemidir. Günümüzde kullanılan ID3v1.1 tagler “Extended Tag” olarak da adlandırılır.

Field	Length	Description
Header	4	“TAG+”
Başlık	60	60 harf uzunluğunda başlık
Sanatçı	60	60 harf uzunluğunda sanatçı adı.
Albüm	60	60 harf uzunluğunda album adı.
Hız	1	0=Ayarlanmamış, 1=Yavaş, 2= Orta, 3=Hızlı, 4=Çok Hızlı
Tür	30	Tür ismi için 30 karakter uzunluğunda boş alan.
Başlangıç Zamanı	6	Müziğin başlangıç zamanı ddd:ss (d=dakika, s=saniye)
Bitiş Zamanı	6	Müziğin bitiş zamanı ddd:ss (d=dakika, s=saniye)

ID3v1’e göre tag için daha fazla alan veriyordu fakat stream yani canlı yayınlarda ID3v1.1’in tagi dosyanın sonuna eklemesi problem oluyordu. Kullanıcılar stream yayınlarda müzik bilgilerini en son ekranlarında görebiliyorlardı. Bununla birlikte müzik gruplarının isimleri, album isimleri veya şarkıların isimleri ID3v1.1’e sığmayaya başladı. Ayrıca plak şirketleri ve yer altı müzik dünyası müzik dosyalarının içine albüm ile ilgili resimler yerleştirmek istediler.

Bunun üzerine bir grup geliştirici 1998 yılında ID3v2’yi geliştirdi. Geliştirdikleri bu tag sistemi önceki versiyonlar olan ID3v1 ve ID3v1.1 ile çok farklı bir system üzerine oturtulmuştu.

ID3v2

ID3v2’de Tagler, müzik dosyasının başında yer alır ve değişken bir uzunluğuna sahiptir. Tagler, müzik dosyasının önünde binary halde bulunurlar. Tagler çerçevelerden(frames), çerçeveler de metadata parçalarından meydana gelir. Bu çerçeveler başlık, albüm adı, sanatçı websitesi, şarlı sözleri, ekolayzer ayarı, albüm kapak resmi gibi her türlü veri içerebilir. Örnek verirsek TIT2 çerçevesi başlık metadatasından meydana gelirken WOAR çerçevesinin içinde sanatçının web sitesinin adresi vardır.

ID3v2 geliştirilme amacı çok esnek bir yapı olması ve 60 karakter gibi küçük bir karakter limiti içermesi yerine dosya ile ilgili yararlı içerikler içerebilmesi amaçlandı. Bu yüzden Tag programları ID3v2 kullanarak kendi çerçevelerini oluşturabilirler ve kendi programlarıyla bu çerçeveleri okuyabilirler. Bununla birlikte her bir çerçeve maksimum 16MB boyutunda ve toplam tag maksimum 256MB uzuluğunda olabilir. En son yayınlanan ID3v2.4 83 farklı çerçeve içermektedir. Ayrıca ID3v1 ve ID3v1.1’de bulunan uluslararası karakter problemi ID3v2 taglerinin Unicode içermesiyle çözülmüştür.  Ayrıca eğer Unicode dışından kendi karakterlerinizden oluşan bir alfabeniz var ise bunu da dosyaya ekleyebilirsiniz.

ID3v2’de her frame 3 kısımdan meydana gelir. Frame ID , boyut değeri bayraklar.

1 Kasım 2010 tarihinde sürülen ID3v2.4 sürümünde UTF-8 ile kodlanmış yazımsal ifade desteği eklenmiştir. Window Media Player 12’den önceki Media Player sürümleri ve Windows 8’den önceki Windows sürümleri ID3v2.4 tagleri  tanımamaktadır, ID3v2.3 versiyonuna dek desteklemektedirler.  ID3v2.4 tag desteği Windows 8 ve Windows Media Player 12’den sonra eklenmiştir.

 ID3v2 binary olarak kodlandığı için hızlıdır fakat değişken durumundan dolayı şu kadar bit buna ait denemez. Bu yüzden her çerçevenin başında uzunluğuna dair bir kısım bulunur. Program ordan itibaren okumaya başlar.

ID3v2’de standart çerçeveleri sıraları değiştirilmemelidir. Eğer sıralama bozulursa, müzik oynatıcılar Tag’I çözemezler. Eklenilmek istenen çerçeve varsa, standart çerçevelerin sonuna eklenmelidir. ID3v2.4’te standart olarak bulunan çerçevelerin listesine buradan erişebilirsiniz.

Son olarak eğer siz de müzik arşivinizi düzenli tutmak istiyorsanız size MP3tag , çoklu dosya isimlendirme için ReNamer  ve albüm kapak resimlerini müzik dosyalarına bulup yerleştirmek için Creevity Mp3 Cover Downloader programlarını tavsiye ederim. MP3Tag, online olarak tag bulabiliyor fakat çok fazla başarılı değil. Dosya isimi düzgün ve müzik taglerinden “başlık” ve “sanatçı” alanları doluysa bulabiliyor. MP3Tag ile dosya isimlerini tage dönüştürebiliyorsunuz bu da güzel bir yanı. ReNamer ile eğer müzik dosyalarının isminde istemediğiniz karakterler varsa makro oluşturarak topluca isimlendirebiliyorsunuz. Creevity Mp3 Cover Downloader ile seri biçimde albüm resimlerini internetten bulup müzik dosyasına yerleştirebiliyorsunuz. Fare kullanmanıza gerek kalmadan 1-6 arası sayı tuşlarıyla müzik dosyası için önerdiği albüm kapak resimlerini yerleştirebiliyor, sağ-sol yön tuşlarıyla da müzikler arasında dolaşabiliyorsunuz. İsimlerine tıklayarak indirme sayfasına ulaşabilirsiniz.

Genel hatlarıyla müziklerde bulunan tag sistemleriden bahsettiğimiz bu yazımızın sonuna geldik. Sormak istediğiniz bir şey olursa buradan iletişim bilgilerime ulaşabilirsiniz. Herkese iyi çalışmalar dilerim.

Kaynakça 
Wikipedia
http://id3.org