{"id":227,"date":"2013-07-19T11:37:09","date_gmt":"2013-07-19T11:37:09","guid":{"rendered":"http:\/\/metehantoksoy.com\/?p=227"},"modified":"2013-07-19T11:37:09","modified_gmt":"2013-07-19T11:37:09","slug":"bilgisayarlar_da_sicaklarda_bunalir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/metehantoksoy.com\/?p=227","title":{"rendered":"Bilgisayarlar da S\u0131caklarda Bunal\u0131r !"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Bilgisayarlar i\u00e7in iki tip so\u011futma sistemi vard\u0131r. Birincisi ve en yayg\u0131n olan\u0131 “Hava So\u011futma”d\u0131r. Fanlar ve so\u011futma bloklar\u0131 kullan\u0131l\u0131r. \u0130kincisi ise “S\u0131v\u0131 So\u011futma”d\u0131r. Radyat\u00f6r, fan, su pompas\u0131 ve bile\u015fen bloklar\u0131 bulunur. Bu yaz\u0131mda Hava So\u011futmal\u0131 Sistemlerinden bahsediyor olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Havan\u0131n \u0131s\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u015fu yaz g\u00fcnlerinde hepimiz s\u0131caktan bunal\u0131yoruz. Fakat bizden daha k\u00f6t\u00fc durumda olan birileri daha var. \u00a0Biz s\u00f6yleyebiliyoruz fakat onlar emirlerimizi itiraz etmeden yerine getirmeye devam ediyorlar. \u00d6lene kadar bize hizmet edecek sad\u0131k hizmetkarlar\u0131m\u0131z , Bilgisayarlar\u0131m\u0131z!<\/p>\n

<\/p>\n

Bilgisayarlar Neden Is\u0131n\u0131r?<\/h1>\n

Bilgisayarlar, genel olarak i\u015flemci ve ekran kart\u0131n\u0131n \u00fcretti\u011fi \u0131s\u0131dan dolay\u0131 \u0131s\u0131n\u0131r. Bunu \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klayabiliriz. 100 insanla birlikte tam 100 insan\u0131n s\u0131\u011fabilece\u011fi bir odadas\u0131n\u0131z. Do\u011fal olarak o odan\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 inan\u0131lmaz bir bi\u00e7imde artar ve rahats\u0131z edici boyutlara ula\u015f\u0131r. \u0130\u015flemcilerde de durum b\u00f6yledir.\u00a0Ufac\u0131k bir\u00a0alan\u00a0i\u00e7erisine\u00a0s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f\u00a0olan\u00a0milyonlarca\u00a0transist\u00f6r\u00fcn\u00a0,\u00a0<\/strong>elektrik ak\u0131m\u0131na\u00a0g\u00f6sterdi\u011fi diren\u00e7le\u00a0ortaya \u00e7\u0131kan\u00a0\u0131s\u0131\u00a0enerjisi, bu par\u00e7alar\u0131n ve bilgisayar\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fckselmesine neden olur.<\/p>\n

Bile\u015fenlerin S\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131n Artmas\u0131 Nelere Yol A\u00e7abilir?<\/h1>\n

\u221a<\/strong>\u00a0<\/span>Basit d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, kat\u0131lar s\u0131cakl\u0131klar\u0131 art\u0131nca genle\u015firler. So\u011fuduklar\u0131nda ise b\u00fcz\u00fc\u015f\u00fcp tekrar eski hallerini al\u0131rlar. O kadar k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7a ne kadar genle\u015febilir ki diyebilirsiniz. S\u0131cakl\u0131k ne kadar artarsa genle\u015fme de o kadar artar. Yani i\u015flemcinin so\u011fuk ve s\u0131cak hali aras\u0131ndaki \u00a0fark o denli artar. \u00a0Evet santimlerce genle\u015fmez fakat bu s\u00fcrekli genle\u015fip b\u00fcz\u00fclen bir kat\u0131 bir yerden sonra \u00e7atlayabilir ki bu da i\u015flemcinin sonudur.<\/p>\n

\u221a<\/strong>\u00a0<\/span>Is\u0131nan iletkenlerin, iletkenlikleri azal\u0131r. \u0130\u015flemcinin \u00fczerinde bulunan transist\u00f6rlerin de iletken oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcrsek iletkenli\u011fin azalmas\u0131 durumunda i\u015flemci \u00fczerinden ayn\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckte veri daha uzun s\u00fcrelerde ge\u00e7ecektir ve veri kayb\u0131 olup, i\u015fletim sisteminin hata verme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fckselecektir. Is\u0131nan i\u015flemci, a\u00e7\u0131lan programlarda ve i\u015fletim sisteminden stabilite sorunlar\u0131na neden olacakt\u0131r.<\/p>\n

\u221a<\/strong>\u00a0<\/span>\u0130\u015flemci i\u00e7in anlatt\u0131klar\u0131m\u0131n hepsi ekran kart\u0131 i\u00e7in yani grafik i\u015flemci i\u00e7inde ge\u00e7erlidir. Hatta grafik i\u015flemcilerde bu sorun, ciddi boyuttad\u0131r. Is\u0131nan grafik i\u015flemci yava\u015flayacak ve yava\u015f oyunlar oynamak, oyunseverler ba\u015fta olmak \u00fczere oyun oynayan herkesin can\u0131n\u0131 s\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n

\u221a<\/strong>\u00a0<\/span>Is\u0131nman\u0131n can s\u0131k\u0131c\u0131 bir boyutu daha vard\u0131r. Y\u00fckselen fan sesleri! Evet, anakartlar, fan seslerinin \u00a0minimuma indirgeyebilmek i\u00e7in bile\u015fenlerin s\u0131cakl\u0131klar\u0131na g\u00f6re fanlar\u0131n dakikada d\u00f6n\u00fc\u015f say\u0131lar\u0131n\u0131 yani h\u0131zlar\u0131n\u0131 ayarlar. Ortalama bir i\u015flemci fan\u0131 2000-3000 RPM(Rotation per Minute – Dakikadaki D\u00f6n\u00fc\u015f Say\u0131s\u0131) de\u011ferlerinde iken, 120 mm boyutundaki \u00a0ortalama bir kasa fan\u0131 ise 1000-1500 RPM de\u011ferlerine ula\u015fmaktad\u0131r. Bir masa\u00fcst\u00fc i\u015flemcisi ortalama 50 dereceyi ge\u00e7ti\u011fi zaman, anakarttaki fan denetleyicisi i\u015flemci \u00fczerindeki fana komutlar g\u00f6ndererek devrini art\u0131rmas\u0131n\u0131 s\u00f6yler. \u0130\u015flemci \u00fczerindeki fan da maksimum devrine ula\u015fana kadar denetleyiciden gelen komutlar\u0131 uygular. Devri artan fan daha y\u00fcksek ses olu\u015fturmaya ba\u015flar. Bir yerden sonra bu ses laptoplarda \u0131sl\u0131k sesine d\u00f6n\u00fc\u015febilirken masa\u00fcst\u00fc bilgisayarlarda homurtular\u0131n y\u00fckselmesi olarak kendini g\u00f6sterir.<\/p>\n

Masa\u00fcst\u00fc – Hava So\u011futmal\u0131 Bilgisayarda Bile\u015fenlerin S\u0131cakl\u0131klar\u0131 D\u00fc\u015f\u00fcrmek \u0130\u00e7in Neler Yap\u0131lmal\u0131?<\/strong><\/h1>\n

\u221a<\/strong> <\/span>Kasan\u0131n konumland\u0131rmas\u0131n\u0131 iyi yapmal\u0131s\u0131n\u0131z. Nas\u0131l bizler dar yerlerde s\u0131k\u0131l\u0131yorsak, bilgisayarlarda dar yerlerde s\u0131k\u0131l\u0131r, bunal\u0131r. Yeterince hava al\u0131p, yeterince hava alabilmeleri gerekir. Kesinlikle kapa\u011f\u0131 kapal\u0131 bir dolab\u0131n i\u00e7ine koymay\u0131n. Kapal\u0131 kapakl\u0131 dolaba bilgisayar\u0131 koymak, zamanla ciddi bir performans d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ve ses u\u011fultusuna yol a\u00e7ar. Kapal\u0131 yerlerde kasa, kendi \u0131s\u0131tt\u0131\u011f\u0131 havay\u0131 tekrar emerek, tekrar \u0131s\u0131t\u0131r. Zaman ge\u00e7tik\u00e7e i\u00e7erideki s\u0131cakl\u0131k artar. Emilen hava so\u011futmamaya ba\u015flar ve fan denetleyicisi son \u00e7are fanlar\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Ama bu bir \u00e7\u00f6z\u00fcmden \u00e7ok uzakt\u0131r. Bilgisayar kasas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca a\u00e7\u0131k bir alana koymal\u0131s\u0131n\u0131z. Kapa\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k bir dolap olabilir veya masan\u0131z\u0131n yan\u0131na. Fakat burada da k\u00fc\u00e7\u00fck bir detay var. Hava emdi\u011fi ve hava \u00fcfledi\u011fi yerleri duvardan veya di\u011fer cisimlerden minumum 10cm uzakla\u015ft\u0131rmal\u0131s\u0131n\u0131z ki fanlar havay\u0131 sessiz ve rahat emip atabilsin.<\/p>\n

\u221a<\/span> <\/strong>\u0130\u015flemci ve ekran kart\u0131n\u0131n \u00fczerindeki fanlar, \u00f6zellikle kasa i\u00e7inde en \u00e7ok \u0131s\u0131nan bile\u015fenlerin \u00fczerinde oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse ger\u00e7ekten de \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130\u015flemcilerle gelen stock fanlar genellikle yeterlidir fakat overclock yapacaksan\u0131z veya Intel’de i3 ve \u00fcst\u00fc, AMD’de\u00a0Athlon II X4 630\u00a0ve \u00fcst\u00fc bir i\u015flemciye sahipseniz verilen stock fan yeterli olmayabilir. (\u0130nternetteki ufak ara\u015ft\u0131rmam neticesinde bu sonuca vard\u0131m.) <\/em>Bu y\u00fczden, daha y\u00fcksek verimli fan alman\u0131z\u0131n \u00e7ok fazla yarar\u0131 olacakt\u0131r. Ki e\u011fer zaten i\u015flemci fan\u0131n\u0131zdan u\u00e7ak motoru sesi gelmeye ba\u015flam\u0131\u015f ise daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir fan alman\u0131z\u0131n zaman\u0131 gelmi\u015f demektir.\u00a0Arctic Cooling<\/a>,\u00a0Scythe<\/a>, <\/strong>Zalman<\/a>\u00a0veya Cooler Master<\/a>\u00a0gibi so\u011futma \u00fcr\u00fcnleri \u00fcreten firmalar mevcut. Fakat her fan\u0131n her i\u015flemciye uymayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmelisiniz. Fan al\u0131rken i\u015flemcinizi soketini bilmeniz ve ona uygun fan alman\u0131z gerekir. Buradan <\/a>soket listesine ula\u015fabilirsiniz.
\n<\/strong><\/p>\n

\u221a<\/span> <\/strong>Kasa fanlar\u0131, kasa so\u011futmas\u0131n\u0131n kilit noktalar\u0131d\u0131r. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca b\u00fcy\u00fck fanlar tercih edin. B\u00fcy\u00fck fanlar daha k\u00fc\u00e7\u00fck devirlerde daha y\u00fcksek kapasiteye sahiptir. \u00a0\u00d6rnek vermek gerekirse, 120 mm’lik 1000 devir bir fan, 80 mm’lik 1800 RPM bir fandan hem daha sessiz hem de daha verimli olacakt\u0131r. Fanlar\u0131n \u00fczerinde biriken tozlar, hem fanlar\u0131n h\u0131zlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7acakt\u0131r hem de sars\u0131nt\u0131l\u0131 \u00e7a\u0131\u015f\u0131p ses \u00fcretmelerine neden olacakt\u0131r.<\/p>\n

\u221a<\/strong> <\/span>Kasan\u0131n temizli\u011fine \u00f6nem vermeniz gerekir. Toz, so\u011futaman\u0131n bir numaral\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r. Bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 toz durumuna g\u00f6re ayda bir veya iki ayda bir temizlemeniz gerekir. Bulabilirseniz kompres\u00f6r ile tozlar\u0131 temizlemek en iyisi olacakt\u0131r fakat elektrikli s\u00fcp\u00fcrge de i\u015finizi g\u00f6recektir. \u00d6zellikle i\u015flemci ve ekran kart\u0131n\u0131n fan\u0131n\u0131 temizlemeyi unutmay\u0131n. Kasa fanlar\u0131 kadar onlar da \u00f6nemli.<\/p>\n

\u221a<\/strong> <\/span>Kasa i\u00e7i tasar\u0131m da en az kasan\u0131n konumu kadar \u00f6nemli. Bilgisayardaki b\u00fct\u00fcn fanlar, i\u00e7eriye hava emecek veya i\u00e7erden \u00a0hava atacak \u015fekilde ayarlanmamal\u0131d\u0131r. Bu tip kasa i\u00e7i dizaynlar hem \u00e7ok fazla sesli \u00e7al\u0131\u015f\u0131r hem de \u00e7ok verimsiz olur. Kasaya emien havan\u0131n, kasadan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da gerekir. Bu y\u00fczden bir fan i\u00e7eriye hava emerken, di\u011fer fan i\u00e7erden hava atmal\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7eriye hava emen fan, i\u015flemcinin veya ekran kart\u0131n\u0131n fan\u0131n\u0131n havas\u0131n\u0131 kesmeyecek bi\u00e7imde konumland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar yap\u0131ld\u0131ktan sonra maksimum performan istiyorsan\u0131z, da\u011f\u0131n\u0131k bir halde olan kasa i\u00e7i kablolar\u0131 d\u00fczenlemek hava ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 engelleyen bir unsuru ortadan kald\u0131r\u0131p, so\u011futmadan maksimum verim alman\u0131z\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n

\u221a<\/strong> <\/span>Fanlar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f h\u0131zlar\u0131n\u0131 denetlemelisiniz. Bunun i\u00e7in SpeedFan <\/a>program\u0131n\u0131 kullanbilir veya daha detayl\u0131 analizi i\u00e7in Aida64 Extreme Edition<\/a> kullanabilirsiniz. Yava\u015flayan fanlara hayat \u00f6p\u00fcc\u00fc\u011f\u00fc vermek isterseniz fan\u0131n\u0131z\u0131n \u00fczerinde bulunan etiketi s\u00f6k\u00fcp, mekanizmas\u0131n\u0131n i\u00e7ine bir Gres Ya\u011f\u0131<\/a> s\u00fcrebilirsiniz.<\/p>\n

\u221a<\/strong> <\/span>\u0130\u015flemci veya ekran kart\u0131n\u0131z\u0131n s\u0131cakl\u0131klar\u0131 halen d\u00fc\u015fm\u00fcyorsa, termal macunlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fme zaman\u0131 gelmi\u015f demektir. Termal macun, fan blo\u011fu i\u015fe i\u015flemci aras\u0131na s\u00fcr\u00fclen bir madde. Is\u0131n\u0131n \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde fan blo\u011funa aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. So\u011futmada \u00a0az\u0131msanmacak kadar etkilidir.<\/p>\n

\u221a<\/strong> <\/span>E\u011fer bilgisayar\u0131n\u0131z hala \u0131s\u0131nmaya devam ediyorsa, eski olan fanlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmeniz veya kasa \u00fczerinde yeni fan yeri a\u00e7man\u0131z gerekir. Matkap ile yakla\u015f\u0131k 30 tane k\u00fc\u00e7\u00fck, 4 tane de ayak vidalar\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde orta geni\u015flikte delik a\u00e7man\u0131z yeterli olacakt\u0131r. Bunun ilgili internette \u00e7ok anlat\u0131m mevcut.<\/p>\n

Diz\u00fcst\u00fc- Hava So\u011futmal\u0131 Bilgisayarda Bile\u015fenlerin S\u0131cakl\u0131klar\u0131 D\u00fc\u015f\u00fcrmek \u0130\u00e7in Neler Yap\u0131lmal\u0131?<\/strong><\/p>\n

\u221a<\/strong> <\/span>Diz\u00fcst\u00fc bilgisayar\u0131 hava almalar\u0131n\u0131 veya d\u0131\u015far\u0131 hava vermelerini engelleyecek bir zeminde kullanmay\u0131n. K\u0131sacas\u0131 nefes al\u0131\u015f veri\u015fini engelleyip bilgisayar\u0131 bo\u011fmay\u0131n. Yumu\u015fak bir zeminde kullanacaksan\u0131z, alt\u0131nda hava giri\u015finin veya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n oldu\u011fu yere sert ve geni\u015f y\u00fczeyli bir cisim koyun, kitap gibi. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca sert y\u00fczeylerde, masada kullan\u0131n.<\/p>\n

\u221a<\/strong> <\/span>Kompres\u00f6r veya elektrikli s\u00fcp\u00fcrge yard\u0131m\u0131yla fanlardaki tozu kasadan uzakla\u015ft\u0131r\u0131n.<\/p>\n

\u221a<\/strong> <\/span>E\u011fer temizlemenize fan yava\u015f d\u00f6n\u00fcyor veya sesli \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsa en yak\u0131n zamandan servise gitmenizi \u00f6neririm. Bozulmu\u015f bir fan, i\u015flemcinizin veya ekran kart\u0131n\u0131z\u0131n yanmas\u0131na neden olabilir.<\/p>\n

\u221a<\/strong> <\/span>Laptoplar i\u00e7in so\u011futucular mevcut. Bunlar 1 ile 4 aras\u0131nda fan i\u00e7eren laptopu \u00fczerine koydu\u011funuz platformlar. Cooler Master<\/a> gibi markalar\u0131n bu tip \u00fcr\u00fcnleri mevcut.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bilgisayarlar i\u00e7in iki tip so\u011futma sistemi vard\u0131r. Birincisi ve en yayg\u0131n olan\u0131 “Hava So\u011futma”d\u0131r. Fanlar ve so\u011futma bloklar\u0131 kullan\u0131l\u0131r. \u0130kincisi ise “S\u0131v\u0131 So\u011futma”d\u0131r. Radyat\u00f6r, fan, su pompas\u0131 ve bile\u015fen bloklar\u0131 bulunur. Bu yaz\u0131mda Hava So\u011futmal\u0131 Sistemlerinden bahsediyor olaca\u011f\u0131z. Havan\u0131n \u0131s\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u015fu yaz g\u00fcnlerinde hepimiz s\u0131caktan bunal\u0131yoruz. Fakat bizden daha k\u00f6t\u00fc durumda olan birileri daha var. … Continue reading “Bilgisayarlar da S\u0131caklarda Bunal\u0131r !”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-227","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hardware"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/metehantoksoy.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/metehantoksoy.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/metehantoksoy.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/metehantoksoy.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/metehantoksoy.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=227"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/metehantoksoy.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/metehantoksoy.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/metehantoksoy.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/metehantoksoy.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}